[HERB] Sekretariat
Prymasa Polski


Józef Kardynał Glemp

 

PAPIEŻ JAN PAWEŁ II - PIELGRZYM DO POLSKI

 

Wypowiedź na temat pielgrzymek Ojca św. Jana Pawła II do Ojczyzny

Rzym, 13 marca 2002 r.

 

 

 

1. Pierwsza pielgrzymka

 

Pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Ojczyzny odbyła się w następnym roku po objęciu pontyfikatu, w roku 1979. W Polsce panował jeszcze w pełni ustrój socjalistyczny. Na lotnisku witał Papieża, jako głowa państwa, prof. Henryk Jabłoński, Przewodniczący Rady Państwa, podczas gdy w Belwederze zwracał się do Ojca św. I Sekretarz PZPR - Edward Gierek. Snując myśli o pokoju w świecie, przywoływał wtedy przy Papieżu nazwisko Leonida Breżniewa, który z prezydentem Carterem miałby zaprowadzić pokój.

Ze strony kościelnej witał Jana Pawła II Prymas Tysiąclecia, kardynał Stefan Wyszyński. Wizyta obejmowała Warszawę, Gniezno, Częstochowę i Kraków z okolicami. Mogłem uczestniczyć w głównych spotkaniach i nabożeństwach, jako biskup warmiński.

Przygotowania do pielgrzymki były negocjowane długo. Starano się, aby spotkana z wiernymi były skromne. Propaganda ostrzegała przed ofiarami, jakie mogą być następstwem wielkich zgromadzeń. Za propagandą szła administracja. Np. prośbie, aby pielgrzymka z Elbląga mogła udać się do Warszawy specjalnym pociągiem, dano odmowę.

Sama wizyta miała przebieg spokojny i grzeczny. Wprawdzie telewizja mogła pokazywać tylko obraz z przebiegu liturgii, a nie udział społeczeństwa, niemniej słowa Papieża, opublikowane dość szybko w skromnej broszurze, rozchodziły się po całym kraju i budziły nadzieję, że „idzie nowe”.

Pierwsza pielgrzymka papieska to obudzenie Polaków. Nie tylko przestali się oni bać, ale zrozumieli, że władza nimi manipuluje. Usłyszeli słowa Ojca św., wypowiedziane zwłaszcza w Warszawie i w Gnieźnie, które stawiały przed Polakami ambitne zadania. Były one przygotowaniem na trudne chwile pokojowego obalania przez „Solidarność” niedostosowanego do życia systemu.

 

2. Druga pielgrzymka

 

Druga pielgrzymka nastąpiła 4 lata później, i ten czasokres między wizytami będzie się utrzymywał prawie przez całe dwudziestolecie. Druga wizyta właściwie została opóźniona o rok, gdyż głównym motywem przyjazdu Papieża miało być dziękczynienie narodu na 600 lat obecności częstochowskiego obrazu Matki Bożej na Jasnej Górze. Jednakże stan wojenny w roku 1982 praktycznie czynił to niemożliwym. Była to pielgrzymka trudna i smutna. Pojawieniu się Papieża towarzyszyły łzy i prośby o ratunek. Obok utartego szlaku: Warszawa - Częstochowa - Kraków, tym razem pojawiły się miejscowości: Niepokalanów, Poznań, Katowice, Góra św. Anny i Wrocław. Struktury polityczne były nadal stare. Trwał jeszcze stan wojenny i funkcjonowały niektóre obozy internowanych. Na lotnisku witał Papieża ten sam prof. Henryk Jabłoński, ale w Belwederze pojawił się już generał Jaruzelski. Nie obyło się bez „napięć politycznych”, gdyż Papież odwoływał się do praw człowieka, a właśnie to pojęcie było niemile widziane w całym obozie socjalistycznym. Aby złagodzić napięcia ze stroną kościelną, sprowadzono nawet pana Cioska, jako zręcznego i łagodzącego rozmówcę. Mimo łez, duch w narodzie był jednak silny. Najbardziej pozostała mi w pamięci celebra na Stadionie X-lecia w Warszawie. Entuzjazm był nie do opisania, modlitwa ufna i gorąca wyrażała wolę zmiany stosunków społecznych.

 

3. Trzecia pielgrzymka papieska do Polski

 

Trzecia pielgrzymka Ojca św., w roku 1987, była wielkim Krajowym Kongresem Eucharystycznym, rozłożonym na wiele stacji. Ogólne jego hasło brzmiało: „Do końca ich umiłował”. Polska Ludowa była u zmierzchu swojego życia. Odczuwało się już powiew wolności, można było słyszeć głosy z tłumu: Ojcze św., następny raz już w wolnej Polsce! Stacje pielgrzymkowe zakreślały coraz szerszy krąg na mapie Polski, docierały na wschód, do Lublina, i sięgały po Bałtyk. Ojciec św. nawiedził wtedy Szczecin, Gdynię i Gdańsk. Nadto był Kraków, Tarnów z beatyfikacją Karoliny Kózkówny, Częstochowa i Pierwsza Komunia św. dzieci w Łodzi. Największym przeżyciem dla mnie, a myślę, że także dla Ojca św., była procesja eucharystyczna od ołtarza celebry pod "Pałacem Kultury" w Warszawie aż do Kolumny Zygmunta, skąd Ojciec św. udzielił Najświętszym Sakramentem w monstrancji błogosławieństwa Miastu stołecznemu i Polsce. Gdy zabrzmiały dzwonki obwieszczające błogosławieństwo, mikrofony rozniosły ich dźwięk na całe miasto. Ludzie w wielkim skupieniu przyjęli błogosławieństwo na klęczkach. Spod Zamku Ojciec św. przejechał do Sekretariatu Episkopatu, „na Skwerze”, na obiad i Konferencję Episkopatu. Ledwie zamknęły się drzwi za Ojcem św., lunął ciepły czerwcowy deszcz, chmury bowiem „czekały” na zakończenie uroczystości.

 

4. Czwarta pielgrzymka – 1991 rok

 

Czwarta pielgrzymka, w roku 1991, związana była z 200. rocznicą uchwalenia Konstytucji Trzeciego Maja. Ojciec św. rozpoczął nawiedzenie od Koszalina, a powitał Go wtedy prezydent Lech Wałęsa, który mówił już o udziale Polski w integracji Europy. Tematem rozważań Ojca św. był Dekalog, zaś hasło ogólne brzmiało: „Bogu dziękujcie, ducha nie gaście”. O przykazaniach Bożych nauczał Jan Paweł II w Rzeszowie, w Przemyślu, w Lubaczowie, w Kielcach, w Radomiu, w Łomży, w Białymstoku, w Olsztynie, we Włocławku, w Płocku i w Warszawie. Modlitwa Ojca św. w miejscowościach nad wschodnią granicą pozwalała przybyć tysiącom pielgrzymów z Ukrainy, z Białorusi i z Litwy. Wolność pozwalała na spotkania ekumeniczne, także z żydami. Wielką wymowę miała sesja z Ojcem św. na Zamku Królewskim w Warszawie i przypomnienie Konstytucji Trzeciego Maja.

Czwarta pielgrzymka miała dwie części. Przerwaną w czerwcu podróż Ojciec św. podjął w sierpniu. Szczególne znaczenie miała wówczas modlitwa i słowo podczas VI Dnia Młodzieży. Kto pamięta tamte dni, rozumie impuls, jaki został dany następnym spotkaniom młodzieży z Ojcem św. - w Paryżu, w Denver i gdzie indziej.

 

5. Piąta pielgrzymka - z sąsiedztwa

 

Następna pielgrzymka była krótka, stanowiła jakby ekskurs z Moraw. Objęła jedynie Skoczów, Bielsko-Białą i Żywiec, ale jak gdyby wypełniła regułę o nawiedzaniu Polski co cztery lata. Był to rok 1995.

 

6. Szósta pielgrzymka - rok 1997

 

Szósta pielgrzymka odbywała się w radosnej atmosferze korzystania z pełnej wolności i dalszych zmian. We Wrocławiu witał Papieża prezydent Kwaśniewski. Papież odwiedzał diecezje powstałe w wyniku reformy administracji kościelnej w roku 1992. We Wrocławiu zakończył się 46. Międzynarodowy Kongres Eucharystyczny. Po Legnicy i Gorzowie przyszła kolej na Gniezno, a to z okazji tysiąclecia śmierci św. Wojciecha. Ze Wzgórza Lecha padły wówczas ważne słowa o chrześcijańskiej Europie. Po Kaliszu Papież odwiedził Zakopane i Ludźmierz, Krosno i Kraków.

 

7. Siódma pielgrzymka – 1999 rok

 

Ostatnia pielgrzymka papieska w XX wieku była pełna dojrzałej radości. Obejmowała diecezje i większe miasta, w których Ojciec św. jeszcze nie był. Stanowiła przygotowanie do Wielkiego Jubileuszu Chrześcijaństwa, a właściwie była już dla Polaków radosnym przezwaniem łask jubileuszowych. Obok brzegów Bałtyku, w Archidiecezji Gdańskiej, pojawiły się na trasie papieskiej modlitwy: Elbląg, Licheń, Bydgoszcz, Toruń, Ełk, Siedlce, Drohiczyn, Warszawa-Praga, Warszawa, Sandomierz, Zamość, Sosnowiec, Nowy Sącz, Wadowice, Gliwice, Częstochowa i Karków. Pełni radości religijnej, wchodziliśmy z nadzieją w XXI wiek.




(c) 1997 Sekretariat Prymasa Polski, Wszelkie prawa zastrzeżone.
Stronę utworzył Ks. Dr Waldemar R. Macko
Data ostatniej modyfikacji: 25/03/2002