Życiorys Kardynała Józefa Glempa Prymasa Polski

            Ks. kardynał Józef Glemp urodził się 18 grudnia 1929 roku w Inowrocławiu, jako syn Kazimierza Glempa, byłego powstańca wielkopolskiego, i Salomei z Kośmickich. Lata dziecięce i młodość spędził w miejscowości Rycerzewo koło Inowrocławia. Do wybuchu II wojny światowej ukończył cztery klasy szkoły powszechnej w Kościelcu Kujawskim, a podczas okupacji niemieckiej pracował przymusowo w niemieckim gospodarstwie rolnym. Po wyzwoleniu, w marcu 1945 roku, rozpoczął naukę w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu, które ukończył w roku 1950 roku.

               Po maturze wstąpił do Prymasowskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Gnieźnie. Tam odbył dwuletnie studia filozoficzne, a studia teologiczne kontynuował w Arcybiskupim Seminarium Duchownym w Poznaniu. Święcenia kapłańskie otrzymał 25 maja 1956 roku, w bazylice prymasowskiej w Gnieźnie, z rąk biskupa Franciszka Jedwabskiego, sufragana poznańskiego, który udzielił ich w zastępstwie internowanego wówczas kardynała Stefana Wyszyńskiego. Był to okres ingerencji władz państwowych w sprawy wewnętrzne Kościoła, także gdy chodziło o obsadę stanowisk kościelnych. Ks. Józef Glemp nie otrzymał zgody na podjęcie pracy w wyznaczonej przez władzę kościelną parafii i w związku z tym pomagał duszpastersko w rodzinnej parafii św. Jakuba w Mogilnie. Po zmianie sytuacji politycznej, w grudniu tegoż roku podjął obowiązki kapelana sióstr dominikanek w Mielżynie pod Gnieznem, przy zakładzie dla dzieci nieuleczalnie chorych, równocześnie poświęcając się pracy wychowawczej i nauczaniu religii w szkole w Ruchocinku i w domu dla nieletnich przestępców w Witkowie koło Gniezna; przez miesiąc pełnił też zadania administratora parafii w Brudzewie k. Witkowa. Następnie był kapelanem sióstr Sacré Coeur w Polskiej Wsi koło Pobiedzisk, prowadzących liceum ogólnokształcące dla dziewcząt. Stamtąd został przeniesiony do parafii Wniebowzięcia NMP w Wągrowcu, gdzie pełnił obowiązki wikariusza oraz prefekta w liceum pedagogicznym, a następnie do Miasteczka Krajeńskiego.

               W latach 1958 - 1964 ks. Glemp odbył studia specjalistyczne z zakresu prawa kanonicznego i świeckiego na Papieskim Uniwersytecie Laterańskim w Rzymie, uzyskując doktorat obojga praw. Ukończył także kurs specjalistyczny w Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim, m.in. stylistyki łacińskiej (1963), oraz Studium Administracji Kościelnej przy Kongregacji Soboru (1962) i trzyletnie Studium Rotalne, uzyskując tytuł adwokata Roty Rzymskiej (1961-1964).

               Po powrocie do rodzimej diecezji ks. Józef Glemp pełnił funkcję sekretarza w Prymasowskim Wyższym Seminarium Duchownym w Gnieźnie i notariusza w Kurii Metropolitalnej Gnieźnieńskiej i w Trybunale Metropolitalnym. Później został także mianowany obrońcą węzła małżeńskiego i konsultorem w Trybunale Prymasowskim dla spraw "dispensationis super matrimonio rato et non consummato". Prowadził wykłady dla księży archidiecezji gnieźnieńskiej w studium soborowym i był egzaminatorem prosynodalnym.

               1 grudnia 1967 roku rozpoczął pracę w Sekretariacie Prymasa Polski w Warszawie, stając się jednym z najbliższych współpracowników i domowników kard. Stefana Wyszyńskiego. Pracował w charakterze referenta do spraw prawnych i przez pewien czas pełnił obowiązki referenta prasowego Sekretariatu. Jako kapelan i sekretarz Prymasa towarzyszył mu podczas wielu uroczystości kościelnych na terenie Polski, a także w licznych podróżach do Rzymu - uczestniczył w audiencjach u papieża Pawła VI, mógł z bliska obserwować prace synodów biskupów w Rzymie i brał udział w wielu ważnych rozmowach z przedstawicielami rządu PRL. W 1975 roku ks. dr Józef Glemp został powołany na stanowisko sekretarza Komisji Episkopatu Polski do spraw instytucji polskich w Rzymie i został członkiem Komisji Episkopatu do spraw rewizji prawa kanonicznego. Pełnił także obowiązki kuratora Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża i Zgromadzenia Sióstr Najświętszego Imienia Jezus i był sędzią w procesie beatyfikacyjnym sługi Bożego ks. Władysława Korniłowicza. Służył też pomocą duszpasterską w kościele św. Marcina i w ośrodku duszpasterstwa akademickiego przy kościele św. Anny w Warszawie, był duszpasterzem warszawskich prawników. W 1972 roku otrzymał godność kapelana honorowego Jego Świątobliwości, a cztery lata później kanonika gremialnego Kapituły Prymasowskiej w Gnieźnie.

               W latach 1972-1979, jako asystent prof. H. Kupiszewskiego, prowadził zajęcia z prawa rzymskiego, a później ćwiczenia z prawa małżeńskiego na Wydziale Prawa Kanonicznego Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, a jako delegat Prymasa-Wielkiego Kanclerza Akademii Teologii Katolickiej uczestniczył w przewodach doktorskich i habilitacyjnych w tej uczelni. W marcu 1975 roku przeprowadził na wspomnianym Wydziale nostryfikację swego doktoratu. Jako pomoc dydaktyczną dla studentów opublikował w Wydawnictwie ATK, w 1974 roku, Lexiculum prawa rzymskiego, które było pierwszym tego typu opracowaniem na gruncie polskim. Napisał w tym czasie wiele artykułów z dziedziny prawa kanonicznego i historii Kościoła, zamieszczanych w krajowych i zagranicznych czasopismach i w pracach zbiorowych. Ks. dr Glemp brał również udział w licznych spotkaniach i zjazdach kanonistów, tak polskich, jak i zagranicznych, np. w III Międzynarodowym Kongresie Prawa Kanonicznego w Pampelunie w 1976 roku.

               4 marca 1979 roku ks. prałat Józef Glemp został mianowany biskupem ordynariuszem diecezji warmińskiej. Święcenia biskupie otrzymał w bazylice prymasowskiej w Gnieźnie, 21 kwietnia 1979 roku, z rąk kardynała Prymasa Stefana Wyszyńskiego, arcybiskupa metropolity krakowskiego Franciszka Macharskiego i biskupa Jana Obłąka, ówczesnego sufragana warmińskiego. W Episkopacie Polski pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Iustitia et Pax , a także był członkiem komisji: do spraw duszpasterstwa ludzi pracy, do spraw rewizji prawa kanonicznego i do spraw instytucji polskich w Rzymie. Ponadto pełnił funkcję współprzewodniczącego zespołu legislacyjnego powołanego przez Komisję Wspólną Przedstawicieli Rządu i Episkopatu i był członkiem stałej grupy roboczej Episkopatu Polski i Episkopatu Francji. Jako biskup ordynariusz diecezji warmińskiej erygował wiele parafii, ośrodków duszpasterskich i katechetycznych, wizytował parafie i troszczył się o rozwój życia konsekrowanego w diecezji, udzielając różnorakiej pomocy licznym zgromadzeniom zakonnym, a zwłaszcza związanym z tymi ziemiami siostrom katarzynkom i karmelitankom. Był propagatorem kultu bł. Doroty z Mątowów i świątobliwej Reginy Protmann, obecnie błogosławionej, jak również sługi Bożego Stanisława Hozjusza, biskupa warmińskiego z XVI wieku, kontynuując jego proces beatyfikacyjny, a także organizując uroczystości hozjańskie w Olsztynie i we Fromborku, z udziałem Prymasa Wyszyńskiego i polskich biskupów, w sierpniu 1979 roku. Zainicjował również prace przygotowawcze do duszpasterskiego synodu diecezji warmińskiej, sprowadził relikwie św. Wojciecha i rozpoczął ich peregrynację w diecezji. W latach posługi biskupiej na Warmii odwiedził środowiska polonijne w Detroit (USA), w Kanadzie, we Francji i w RFN i przewodniczył pielgrzymce swoich diecezjan do Rzymu, Asyżu, Monte Cassino i Capranica di Sutri.

               7 lipca 1981 roku ks. biskup Józef Glemp został mianowany przez papieża Jana Pawła II arcybiskupem metropolitą warszawskim i gnieźnieńskim, Prymasem Polski. Rządy w obu archidiecezjach kanonicznie objął 9 lipca tegoż roku, a uroczyste ingresy odbył: 13 września do bazyliki prymasowskiej w Gnieźnie i 24 września do archikatedry warszawskiej. Jako Prymas Polski został także opiekunem duszpasterstwa Polonii zagranicznej i ordynariuszem na terenie Polski dla Kościołów obrządku grekokatolickiego i ormiańskiego. Na publicznym konsystorzu w Watykanie, 2 lutego 1983 roku, otrzymał godność kardynała-prezbitera wraz z kościołem tytularnym Santa Maria in Trastevere (Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu). Towarzyszył Ojcu św. Janowi Pawłowi II podczas jego pielgrzymek do ojczyzny i brał udział w Światowych Dniach Młodzieży na Jasnej Górze i w Paryżu, a także w kilku papieskich pielgrzymkach, m.in. w Hiszpanii, we Francji, w Austrii, na Węgrzech, na Litwie i Łotwie, na Słowacji, w Niemczech i na Ukrainie.

               Po reorganizacji struktur Kościoła w Polsce, w marcu 1992 roku, ks. kardynał Józef Glemp pozostał arcybiskupem metropolitą warszawskim, zachowując godność Prymasa Polski, jako kustosz relikwii św. Wojciecha, a także ordynariuszem wiernych obrządku wschodniego żyjących w Polsce i nie mających własnego ordynariusza. Od 1981 do 2004 roku pełnił funkcję przewodniczącego Rady Stałej (dawniej Rady Głównej) i Konferencji Episkopatu Polski. Był także przewodniczącym II Synodu Plenarnego w Polsce, trwającego w latach 1991-1999. Jest członkiem watykańskiej Kongregacji dla Kościołów Wschodnich (od 1983), Papieskiej Rady do spraw Kultury (od 1993), Najwyższego Trybunału Sygnatury Apostolskiej (od 2002) i honorowym członkiem Papieskiej Międzynarodowej Akademii Maryjnej. W latach 1993-1998 był członkiem Papieskiej Rady „Iustitia et Pax”, natomiast do roku 2004, jako Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski, należał do Rady Konferencji Biskupów Europy (CCEE). Pełni także godność honorowego przewodniczącego międzynarodowych spotkań Uomini e Religioni (Ludzie i Religie), organizowanych przez rzymską Wspólnotę św. Idziego. Jest wielkim kanclerzem Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego (dawna Akademia Teologii Katolickiej) i Papieskiego Wydziału Teologicznego w Warszawie oraz doktorem honoris causa następujących wyższych uczelni: Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie (1982), Villanova University w Filadelfii (1985), Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (1985), University of Santo Tomas w Manili na Filipinach (1988), Università degli Studi di Bari we Włoszech (1990), Seton Hall University w South Orange NY w USA (1991), Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (1992), Papieskiego Wydziału Teologicznego w Warszawie (1995), Loyola University w Chicago (1998) i Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (2001). Ks. kardynał Józef Glemp otrzymał także godność baliwa wielkiego krzyża honoru i dewocji Suwerennego Rycerskiego Zakonu Szpitalników Świętego Jana Jerozolimskiego, zwanego Maltańskim (1994), i pełni funkcję wielkiego przeora Zwierzchnictwa Polskiego Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie (od 1996). Posiada honorowe obywatelstwo wielu miast, m.in. Warszawy, Inowrocławia, Mogilna, Żnina, Darłowa, Miechowa, Piastowa i Łowicza oraz Castel Sant` Elia i Codroipo we Włoszech, a także wiele różnych odznaczeń. W listopadzie 2000 roku otrzymał w Pistoi (Włochy) Pokojową Nagrodę im. Giorgia La Piry (Premio della Pace "Giorgio La Pira" 2000) w uznaniu dla postawy w czasie stanu wojennego w Polsce, a we wrześniu 2003 roku Statuetkę „Złotego Hipolita” i Godność „Wybitnej Osobistości Pracy Organicznej”, przyznane przez Towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego.

               Jako duchowy opiekun polskiej emigracji odwiedza środowiska polonijne w różnych krajach świata. Był z wizytą duszpasterską w Argentynie i Brazylii (1984), w Kanadzie (1986), w Belgii (1987), w Norwegii i Szwecji (1987), w Irlandii (1988), w Australii i Nowej Zelandii (1988), w Rumunii (1992), w Kazachstanie (1992, 2000), w Meksyku (1993), w Szwajcarii (1994, 2000), w Republice Południowej Afryki (1998), a także w Zachodniej i Wschodniej Syberii (1999). Kilkakrotnie gościł we Francji, w Wielkiej Brytanii, w USA, w Austrii, w Niemczech, w Hiszpanii, w ZSRR, a następnie w Rosji, a także w Czechach, na Słowacji, w Grecji, Finlandii, Portugalii, na Białorusi, na Węgrzech, na Malcie, w Luksemburgu i na Ukrainie. Odwiedził polskich misjonarzy pracujących w Algierii i na Wybrzeżu Kości Słoniowej (1987), a także polskie karmelitanki w północnej Norwegii (1996, 2000) i członków polskiej wyprawy polarnej w ośrodku badawczym za Kołem Podbiegunowym na Spitsbergenie (1996). W roku 1998 poprowadził ulicami Sankt Petersburga pierwszą od czasu rewolucji październikowej procesję Bożego Ciała. Jako członek kolegium kardynalskiego i watykańskich dykasterii często bywa w Rzymie, a także uczestniczy w synodach biskupów. Otacza troską Polskie Seminarium Duchowne w Paryżu i polskie instytucje w Wiecznym Mieście.

               Ks. kardynał Józef Glemp przewodniczył wielu uroczystościom religijnym i patriotycznym w kraju i zagranicą, m.in. narodowej pielgrzymce do Fatimy, rozpoczynającej peregrynację figury Matki Bożej Fatimskiej przez polskie diecezje (1995); narodowym pielgrzymkom jubileuszowym do Ziemi Świętej i do Rzymu (2000); obchodom pięćdziesięciolecia bitwy pod Monte Cassino (1994), jubileuszy duszpasterstwa polskiego (we Francji, w Anglii i Walii, w Niemczech, w Austrii, w Szwajcarii, w USA i we Włoszech), pięćdziesięciolecia Ligi Katolickiej w USA, dwusetnej rocznicy powstania Mazurka Dąbrowskiego w Reggio Emilia we Włoszech, dwóchsetlecia Konstytucji 3 Maja, czterechsetlecia stołeczności Warszawy, dwóchsetlecia diecezji warszawskiej, pięćdziesięciolecia powstania w getcie warszawskim i powstania warszawskiego; oraz powtórnym pogrzebom: Ignacego Jana Paderewskiego, króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, generała Władysława Sikorskiego, prezydenta Ignacego Mościckiego, obchodom tysiąclecia śmierci św. Wojciecha w różnych polskich diecezjach i wielu uroczystościom w sanktuarium Maryjnym na Jasnej Górze; uczestniczył także w obchodach Wielkiego Jubileuszu Roku 2000 w polskich metropoliach i diecezjach, a w lipcu tegoż roku dokonał poświęcenia polskiego cmentarza wojennego w Katyniu. Przypominając o niezrealizowanym postanowieniu twórców Konstytucji 3 maja, zainicjował budowę świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie jako wotum narodu polskiego za dar odzyskanej wolności.

               Ks. Prymas spotykał się z wieloma wybitnymi osobistościami życia politycznego, m.in. z królem Hiszpanii Juanem Carlosem, Belgii - Baudouinem, Norwegii - Olafem, Szwecji - Carlem Gustavem, z prezydentami: USA - George`em Bushem i George` em W. Bushem, Francji - Jacques Chirakiem i François Mitterandem, Portugalii - Mario Soaresem, Włoch - Sandro Pertinim i Oscarem Luigim Scalfaro, z premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher i sekretarzem generalnym ONZ Javier Pérez de Cuéllarem, a także z Michaiłem Gorbaczowem oraz Matką Teresą z Kalkuty, Bratem Rogerem z Taizé, Patriarchą Konstantynopola Bartłomiejem I, Patriarchą Rosji Aleksym II i Patriarchą Rumunii Teoktystem.

               W swoim dorobku Ks. Prymas posiada liczne publikacje książkowe i prasowe.

 

I. Samodzielne publikacje książkowe

 

De conceptu fictionis iuris apud Romanos, Roma 1974.

Lexiculum prawa rzymskiego. Wybór tekstów łacińskich z tłumaczeniem polskim i objaśnieniami, Warszawa 1974.

Przez sprawiedliwość ku miłości. Listy pasterskie, kazania i przemówienia w pierwszym roku pasterzowania na stolicy prymasowskiej, Warszawa 1982.

Kościół na drogach Ojczyzny. Wybór kazań i homilii z lat 1982-1985, Poznań - Warszawa 1985.

Chcemy z tego sprawdzianu wyjść prawdomówni i wiarygodni. Myśl społeczna Kościoła w nauczaniu Prymasa Polski 1981-1983, [Warszawa, bdw].

Kościół i Polonia. Wizyta duszpasterska w Brazylii i Argentynie 1984. Wspomnienia i kazania, Poznań - Warszawa 1986.

Umocnieni nadzieją, [bmw] 1987.

W tęczy Franków orzeł i krzyż. Wizyta duszpasterska we Francji 1986, [Poznań] 1987.

O Eucharystii. Wybór przemówień z okazji II Kongresu Eucharystycznego w Polsce, Warszawa 1987.

Nauczanie pasterskie 1981-82 (vol. 1), Poznań 1988.

„A wołanie moje niech do Ciebie przyjdzie”. Wybór homilii i przemówień 1981-1987, [Warszawa] 1988.

“Let my call come to you”. A selection of homilies and addresses 1981-1987, translated by Chester. A. Kisiel, [Warszawa] 1988.

Boże, coś Polskę posłał nad Tamizę. Wizyta duszpasterska w Wielkiej Brytanii 21 II – 4 III 1985, Poznań 1988.

Nauczanie pasterskie 1985 (vol. 4), Poznań 1989.

Nauczanie społeczne 1981-1986, Warszawa 1989.

Na dwóch wybrzeżach. Wizyta duszpasterska w Algierii (15-17 I 1987) i Wybrzeżu Kości Słoniowej (1-5 III 1987), Poznań 1990.

U Przyjaciół Belgów. Wizyta duszpasterska w Belgii 20-26 II 1987, Poznań 1990.

„I uwierzyli uczniowie”. Homilie odpustowe na Jasnej Górze 1981-1989, [Warszawa] 1990.

Zamyślenia Maryjne, Warszawa 1990.

Nauczanie pasterskie 1987 (vol. 6), Poznań 1991.

Słowo Boże nad Łyną. Wybór przemówień i homilii 1979-1981, Olsztyn 1991.

Tysiąclecie wiary świętego Włodzimierza. Wizyty w Związku Radzieckim, Poznań 1991.

Gniezno - ciągła odnowa. Homilie i przemówienia wygłoszone w katedrze gnieźnieńskiej 1981-1991, Gniezno [1991].

Służyć Ewangelii słowem. Homilie i przemówienia w katedrze warszawskiej 1981-1991, Warszawa 1991.

Solidarietà. La Polonia che sogniamo, traduzione di Rosangela Libertini, [Roma 1991].

Na Skałce - na opoce. Homilie o świętym Stanisławie Biskupie i Męczenniku, Warszawa 1991.

Niebo ściągają na ziemię. Homilie o świętych i świątobliwych, Poznań 1991.

Między Ewangelią a Konstytucją. Wybór homilii, Warszawa 1992.

Na wyspie świętego Patryka. Wizyta duszpasterska w Irlandii 18-23 stycznia 1988. Wizyta duszpasterska w Wielkiej Brytanii 19-22 września 1989, Poznań 1992.

Idźmy do Betlejem, Warszawa 1992.

Wartości chrześcijańskie nabywane pod Kalwarią. Kazania pasyjne w kościele Świętego Krzyża w Warszawie Anno Domini 1993, [Warszawa 1993].

Nauczanie pasterskie 1988 (vol. 7), Poznań 1994.

W blaskach zmartwychwstania, Warszawa 1994.

Być znakiem miłości. Homilie i przemówienia do sióstr zakonnych, Warszawa 1994.

Rodzina drogą Kościoła, Warszawa 1995.

Boskie i cesarskie. Ewangelia wobec polityki. Kazania pasyjne w kościele Świętego Krzyża w Warszawie Anno Domini 1995, Warszawa 1995.

„Idzie, idzie Bóg prawdziwy”. Kazania w uroczystość Bożego Ciała wygłoszone przed kościołem Świętej Anny w Warszawie 1982-1994, [Warszawa] 1995.

Le chemins des pèlerins. Choix de sermons et d`allocutions, traduit du polonais par T.-M. SAS, Paris 1996.

Od Kalwarii na drogi Europy. Kazania pasyjne w kościele Świętego Krzyża w Warszawie Anno Domini 1997, Warszawa 1997.

Święci idą przez Warszawę, Warszawa 1997.

Piętnaście lat posługi prymasowskiej, Warszawa 1997.

Poles - We enter now the Twenty-First Century!, translation: Regis N. Barwig, Warsaw 1998.

Modlimy się w kraju Helwetów. Wizyta duszpasterska w Szwajcarii 27 V - 1 VI 1994, [Poznań] 1998.

Z krzyżem przez dzieje wierzącej Stolicy. Kazania pasyjne w kościele Świętego Krzyża w Warszawie Anno Domini 1998, Warszawa 1998.

Odkrywać drogi Opatrzności Bożej. Kazania pasyjne w kościele Świętego Krzyża w Warszawie Roku Pańskiego 1999, Poznań-Warszawa, 1999.

La speranza a Varsavia si stringe alla Croce. Omelie del tempo di Passione in S. Croce a Varsavia, traduzione di Margherita Bacigalupo Pokruszyńska, [Pessano 1999].

Listy pasterskie Prymasa Polski 1981-1996, [Poznań] 1999.

„Sławny w męczenników gronie”. Homilie i przemówienia o świętym Wojciechu, [Gniezno] 1999.

Nauczanie pasterskie 1995 (vol. 14), Poznań 2000.

Chrystus wciąż żyje. Rozważania podczas nabożeństwa Drogi Krzyżowej, Warszawa 2001.

Ściśle duszpasterskie. Wybór audycji radiowych (2001-2002), Warszawa 2002.

“Caritati in iustitia”. Czynności pasterskie 1996-2000, Warszawa 2002.

Opatrzność pod krzyżem Chrystusa i naszym. Kazania pasyjne w bazylice Świętego Krzyża w Warszawie Roku Pańskiego 2003, Warszawa 2003.

Z Jasnogórskiego Szczytu. Homilie głoszone w uroczystości Maryjne (3 maja - 15 sierpnia - 26 sierpnia) 1981-2003, Jasna Góra - Częstochowa 2004.

II. Listy pasterskie (wybór)

 

List do kapłanów i wiernych Archidiecezji Gnieźnieńskiej na okazję ingresu do bazyliki prymasowskiej (13 września 1981 r.)

List do kapłanów i wiernych Archidiecezji Warszawskiej na okazję ingresu do archikatedry metropolitalnej (24 września 1981 r.)

List do kapłanów i wiernych Archidiecezji Gnieźnieńskiej z okazji 100. rocznicy urodzin kardynała Augusta Hlonda (10 października 1981 r.)

Słowo z modlitwą o zjednoczenie narodu i pokój w Ojczyźnie (11 grudnia 1981r.)

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1982

“Ave crux spes unica”. List na V niedzielę Wielkiego Postu 1982 r.

Życzenia na Wielkanoc 1982 r.

Słowo Prymasa Polski do wiernych o Modlitwie Roku Jubileuszowego w intencji Ojczyzny (15 kwietnia 1982 r.)

Słowo do młodzieży (19 maja 1982 r.)

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1983 r.

Słowo do kapłanów i wiernych Archidiecezji Warszawskiej o Roku Świętym i przybyciu do Stolicy obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej w kopii nawiedzenia (9 marca 1983 r.)

Życzenia Prymasa Polski na Wielkanoc 1983

Słowo do wiernych Stolicy i Archidiecezji Warszawskiej (9 sierpnia 1983 r.)

Słowo do kapłanów i wiernych Archidiecezji Gnieźnieńskiej przed jubileuszowym nawiedzeniem obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej (wrzesień 1983 r.)

Życzenia na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1984

Życzenia na Wielkanoc 1984 r.

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1985

List pasterski po wizycie w Wielkiej Brytanii (10 marca 1985 r.)

Życzenia na Wielkanoc 1985 r.

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1986

List pasterski do kapłanów i wiernych Archidiecezji Gnieźnieńskiej i Warszawskiej na Wielki Post (8 lutego 1986 r.)

Życzenia na Wielkanoc 1986 r.

Gdy otwierają się bramy dla Drugiego Kongresu Eucharystycznego, Warszawa 1986.

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1987

Życzenia na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1987 dla wiernych obrządku grekokatolickiego w Polsce

List pasterski z okazji 200. rocznicy przybycia do Warszawy świętego Klemensa Hofbauera (25 marca 1987 r.)

Życzenia na Wielkanoc dla wiernych obrządku grekokatolickiego w Polsce

Życzenia na Wielkanoc 1987 r.

List pasterski do kapłanów i wiernych Archidiecezji Gnieźnieńskiej z okazji beatyfikacji biskupa Michała Kozala i 60. rocznicy I Diecezjalnego Kongresu Eucharystycznego (4 czerwca 1987 r.)

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1988

Życzenia na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1988 dla wiernych obrządku grekokatolickiego w Polsce

List pasterski Prymasa Polski do wiernych Archidiecezji Gnieźnieńskiej i Warszawskiej na Wielki Post - „O pokucie w Roku Maryjnym” (17 lutego 1988 r.)

Życzenia na Wielkanoc 1988 r.

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1989

List do Polonii po wizycie duszpasterskiej w Australii i Nowej Zelandii (14 stycznia 1989 r.)

Życzenia na Wielkanoc 1989 r.

List pasterski do wiernych Archidiecezji Gnieźnieńskiej i Warszawskiej o rozpoczęciu procesu beatyfikacyjnego kardynała Stefana Wyszyńskiego Prymasa Polski (22 kwietnia 1989 r.)

List pasterski do kapłanów i wiernych Archidiecezji Gnieźnieńskiej z okazji nowego roku katechetycznego (14 sierpnia 1989 r.)

List pasterski do kapłanów i wiernych Archidiecezji Warszawskiej z okazji dnia modlitw o pokój (19 sierpnia 1989 r.)

List pasterski do wiernych Archidiecezji Gnieźnieńskiej i Warszawskiej na Święto Niepodległości (11 listopada 1989 r.)

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1990

Słowo pasterskie do kapłanów i wiernych Archidiecezji Gnieźnieńskiej zapowiadające II Archidiecezjalny Kongres Eucharystyczny (1 lutego 1990 r.)

List pasterski do kapłanów i wiernych Archidiecezji Gnieźnieńskiej i Warszawskiej na Wielki Post (27 lutego 1990 r.)

Wezwanie do kapłanów, osób zakonnych i świeckich do współdziałania na rzecz odrodzenia moralnego przez II Synod Plenarny (17 kwietnia 1990 r.)

Życzenia na Wielkanoc 1990 r.

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1991

List pasterski do kapłanów i wiernych Archidiecezji Gnieźnieńskiej i Warszawskiej na Wielki Post (19 stycznia 1991 r.)

Życzenia na Wielkanoc 1991 r.

List pasterski z okazji dwóchsetlecia Konstytucji 3 Maja

List pasterski do wiernych Archidiecezji Gnieźnieńskiej i Warszawskiej na uroczystość Chrystusa Króla (6 listopada 1991 r.)

List adwentowy do polskich dzieci

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1992

List pasterski do wiernych Archidiecezji Gnieźnieńskiej i Warszawskiej na Wielki Post (15 lutego 1992 r.)

Życzenia na Wielkanoc 1992 r.

List pasterski o Synodzie Plenarnym (5 czerwca 1992 r.)

List pasterski do kapłanów i  wiernych Archidiecezji Warszawskiej na Tydzień Miłosierdzia (23 września 1992 r.)

List pasterski do kapłanów i  wiernych Archidiecezji Warszawskiej na zakończenie drugiego roku Wielkiej Nowenny (22 listopada 1992 r.)

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1993

List pasterski Prymasa Polski do wiernych Archidiecezji Warszawskiej na Wielki Post 1993 roku - „O nawróceniu w liturgii Eucharystii”

List do dzieci na Wielki Post (19 lutego 1993 r.)

Życzenia na Wielkanoc 1993 r.

List do członków ruchów kościelnych i kół synodalnych (1 lipca 1993 r.)

List pasterski do kapłanów i wiernych Archidiecezji Warszawskiej na uroczystość Chrystusa Króla (21 listopada 1993 r.)

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1994

Oświadczenie w sprawie konkordatu i jego ratyfikacji (6 stycznia 1994 r.)

List pasterski do wiernych Archidiecezji Warszawskiej Wielki Post 1994 roku

Życzenia na Wielkanoc 1994 r.

List pasterski do Polonii Szwajcarskiej (27 czerwca 1994 r.)

List do kapłanów i wiernych Archidiecezji Warszawskiej o duchowym przeżyciu sierpnia (4 lipca 1994 r.)

List pasterski do kapłanów i wiernych Archidiecezji Warszawskiej na uroczystość Chrystusa Króla (20 listopada 1994 r.)

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1995

List Prymasa Polski na Wielki Post 1995 roku do wiernych Archidiecezji Warszawskiej - O osobach zakonnych w misji Kościoła (24 lutego 1995 r.)

Prymas Polski na Święta Wielkanocne 1995 r. - O posłannictwie kapłańskim

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1996

List pasterski Prymasa Polski do kapłanów i wiernych Archidiecezji Warszawskiej na Wielki Post 1996 r.

Prymas Polski na Wielkanoc 1996 roku

List pasterski o nawiedzeniu Archidiecezji Warszawskiej przez figurę Matki Bożej Fatimskiej (9 sierpnia 1996 r.)

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1997

Prymas Polski na Święta Wielkanocne 1997 r.

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1998

Prymas Polski na Wielki Post 1998 r.

Prymas Polski na Wielkanoc Anno Domini 1998

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 1999

Prymas Polski na Wielki Post 1999 roku

Prymas Polski na Wielkanoc 1999 roku

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 2000

Prymas Polski na Wielkanoc 2000 roku

Prymas Polski na Boże Narodzenie 2000 roku

List pasterski na zakończenie Roku Jubileuszowego (31 grudnia 2000 r.)

Prymas Polski na Wielkanoc 2001 roku

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 2002

Prymas Polski na Wielkanoc 2002 roku

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 2003

Prymas Polski na Wielki Post 2003 roku

Prymas Polski na Wielkanoc 2003 roku

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 2004

Prymas Polski na Wielki Post 2004 roku

Prymas Polski na Wielkanoc 2004 roku

Prymas Polski na Boże Narodzenie i Nowy Rok 2005

Prymas Polski na Wielki Post 2005 roku

Prymas Polski na Wielkanoc 2005 roku

 

III. Artykuły, recenzje, wykłady, publikacje w pracach zbiorowych (wybór):

 

Uroczystości beatyfikacyjne Ojca M. M. Kolbe, Nasza Rodzina 12 (1971) 12-15.

Dzień polskich modlitw w Rzymie, 18 października 1971, Nasza Rodzina 12 (1971) 16-19.

Błogosławiony Ojciec Kolbe. Dzień polskich modlitw w Rzymie, 18 października 1971, Duszpasterz Polski Zagranicą 23 (1972) 23-29.

Polskie sądownictwo kościelne w latach 1945-1970, Prawo Kanoniczne 14 (1971) 3-4, 169-225.

Uroczystości beatyfikacyjne Ojca Maksymiliana Marii Kolbe, Rzym - 17 października 1971, Duszpasterz Polski Zagranicą 23 (1972) 12-23.

Niektóre zagadnienia związane z zastosowaniem motu proprio „Matrimonia mixta" do warunków krajowych, Prawo Kanoniczne 15 (1972) 1-2, 19-36.

Ks. Edward van Blericq (1895-1946), Prawo Kanoniczne 15 (1972) 3-4, 293-295.

Ks. Aleksy Brasse (1901-1956), Prawo Kanoniczne 15 (1972) 3-4, 295-297.

Ks. Stanisław Janasik (1882-1942), Prawo Kanoniczne 15 (1972) 3-4, 297-299.

Ks. Kazimierz Głowiński (1862-1946), Prawo Kanoniczne 15 (1972) 3-4, 290-300.

Ks. Feliks Kozłowski - jałmużnik Gniezna, Przewodnik Katolicki 62 (1972) 398-399.

Zawieranie małżeństw mieszanych. Uwagi praktyczne dla duszpasterzy, Wiadomości Archidiecezji Gnieźnieńskiej 27 (1972) 3-6. – Toż: Duszpasterz Polski Zagranicą 23 (1972) 457-461.

Ks. Teodor Taczak (1878-1941), Prawo Kanoniczne 16 (1973) 1-2, 285-288.

Bronił polskości Kopernika (ks. Ignacy Polkowski), Przewodnik Katolicki 63 (1973) l9l-192.

Oddany Bogu i Ojczyźnie (ks. Tadeusz Trzciński), Przewodnik Katolicki 63 (1973) 420-421.

Obecny stan prawny postępowania o dyspensę od małżeństwa niedopełnionego, Prawo Kanoniczne 17 (1974) 3-4, 117-130.

Ks. Edmund Kardynał Dalbor (1869-1926), Prawo Kanoniczne 17 (1974) 3-4, 229-240.

Synod pastoralny u sąsiadów za Łabą, Przewodnik Katolicki 64 (1974) 8, 4-5.

Rec.: Encyklopedia Katolicka, t. l, Lublin 1973. - Prawo Kanoniczne 18 (1975) 1-2, 313-317.

Współdziałanie w Kościele jako zagadnienie prawne po Soborze Watykańskim II, Studia Gnesnensia 1 (1975) 211-227.

Blericq Edward van ks. [w] Encyklopedia Katolicka, t. 2, Lublin 1976.

Brasse Aleksy ks. [w] Encyklopedia Katolicka, t. 2, Lublin 1976.

Rec.: Gutierez A., Il martrimonio. Essenza - fine - amore coniugale, con particolare riferimento alla donna recisa, Napoli 1974. - Prawo Kanoniczne 19 (1976) 3-4, 270-275.

Rec.: Osmańczyk E. J., Encyklopedia spraw międzynarodowych i ONZ, Warszawa 1974. - Prawo Kanoniczne 19 (1976) 3-4, 276-280.

Rektorzy Seminarium Duchownego w Gnieźnie po roku 1835 (ks. J. K. Dąbrowski, ks. A. Kidaszewski), Studia Gnesnensia 2 (1976) 345-376.

Początki polskiej literatury o karności kościelnej - ks. Jan Opieliński 1858-1935, Prawo Kanoniczne 20 (1977) 3-4, 225-236.

Rec.: Żurowski M. A., Kanoniczne prawo małżeńskie okresu posoborowego, Katowice 1976. - Prawo Kanoniczne 21 (1978) 1-2, 232- 237.

Rec.: Barberini G., Stati socialisti e confessioni religiose, Milano 1973. - Prawo Kanoniczne 21 (1978) 1-2, 268-273.

Rec.: Encyklopedia Katolicka, t. 2, Lublin 1976. - Prawo Kanoniczne 21 (1978) 1-2, 273-277.

Sprawozdanie z III Międzynarodowego Kongresu Prawa Kanonicznego, Pamplona 10-15 X 1976, Prawo Kanoniczne 21 (1978) 1-2, 281-288.

Problemy identyfikacji Kościoła lokalnego i partykularnego, Prawo Kanoniczne 21 (1978) 3-4, 23-39.

Rektorzy Seminarium Duchownego w Gnieźnie po roku 1835 (ks. F. Frasunkiewicz), Studia Gnesnensia 4 (1978) 289-300.

Kardynalski kapelusz. Wspomnienia z okazji Jubileuszu kardynalstwa (kard. Stefan Wyszyński), Wiadomości Archidiecezjalne Warszawskie 68 (1978) 85-88.

Opieliński Jan Nepomucen ks. [w] Polski Słownik Biograficzny 24 (1979) 122-123.

Bielewski Mieczysław [w] Polscy kanoniści (wiek XIX i XX), t. 1, Warszawa 1981, 33-34.

Janiszewski Jan Chryzostom [w] Polscy kanoniści (wiek XIX i XX), t. 1, Warszawa 1981, 186-187.

Kozłowski Feliks [w] Polscy kanoniści (wiek XIX i XX), t. 1, Warszawa 1981, 248-250.

Łagoda Jan [w] Polscy kanoniści (wiek XIX i XX), t. 2, Warszawa 1981, 13.

Łuczak Józef [w] Polscy kanoniści (wiek XIX i XX), t. 2, Warszawa 1981, 14-15.

Polkowski Ignacy [w] Polscy kanoniści (wiek XIX i XX), t. 2, Warszawa 1981, 120-121.

Trzciński Tadeusz [w] Polscy kanoniści (wiek XIX i XX), t. 2, Warszawa 1981, 219-221.

Wartenberg Feliks [w] Polscy kanoniści (wiek XIX i XX), t. 2, Warszawa 1981, 225-226.

Blericq Edward van [w] Wielkopolski Słownik Biograficzny, Warszawa 1981, 58.

Kowalski Kazimierz Józef [w] Wielkopolski Słownik Biograficzny, Warszawa 1981, 368.

Springer Maria [w] Wielkopolski Słownik Biograficzny, Warszawa 1981, 688-689.

Taczak Teodor [w] Wielkopolski Słownik Biograficzny, Warszawa 1981, 759-760.

Zabłocki Mateusz Jerzy [w] Wielkopolski Słownik Biograficzny, Warszawa 1981, 855.

Jan Paweł II, Prymas i Episkopat Polski o stanie wojennym. Kazania, listy, przemówienia i komunikaty, opr. P. Raina, Londyn 1982.

Kardynał Józef Glemp Prymas Polski o swym Poprzedniku na stolicy prymasowskiej [w]  Człowiek niezwykłej miary. Ojciec Święty Jan Paweł II o kardynale Stefanie Wyszyńskim. Kardynał Stefan Wyszyński o sobie. Kardynał Józef Glemp o kardynale Stefanie Wyszyńskim, red.: M. Plaskacz, A. Rastawicka, ks. W. Wojdecki, Warszawa 1984, 145-188.

Księża-poeci wobec nowej ewangelizacji. Poet-Priests vis-a-vis the New Evangelization, [Warszawa 1991].

La formazione religiosa nelle scuole polacche alla luce delle disposizioni ecclesiastico-civili [w] „Testimone di verità”. Laurea honoris causa in diritto al Card. Jozef Glemp, [Bari 1994], 20-29.

Zachowanie tożsamości narodowej a solidarność międzyludzka. The Preservation of National Identity and Interhuman Solidarity, [Warszawa] 1998.

Identità nazionale e solidarietà fra gli uomini, La Società 8 (1998) 4, 733-743.

Słowa przeczytane - ciągle czekają na czytelnika, L`Osservatore Romano (Wydanie polskie) 21 (2000) 4, 48-49.

Służył cierpieniem i pracą [w] Sługa Boży Stefan kardynał Wyszyński (1901-1981). Co Kościół i Polska zawdzięczają Prymasowi Tysiąclecia?, praca zbiorowa p. red. S. Budzyńskiego, I. Burchackiej i A. Mazurka, Warszawa 2000, 79-82.

Obchody milenijne. Konfrontacja z modlitwą [w] Kardynał Stefan Wyszyński. Prymas Tysiąclecia - Mąż stanu (1901-1981-2001), red. H. Jerzmański, Warszawa 2001, 15-19.

Nasze dziękczynienie Świętej Opatrzności Bożej [w] ”Caritati in iustitia”. Dwadzieścia lat posługi prymasowskiej kardynała Józefa Glempa, praca zbiorowa p. red. S. Budzyńskiego, I. Burchackiej, A. Mazurka i A. Wieczorka, Warszawa 2001, 69-74.

Służyć Kościołowi wiernie i przyjaźnie [w] „Fiat voluntas tua”. Arcybiskup Józef Kowalczyk Nuncjusz Apostolski w Polsce, praca zbiorowa p. red. s. Ewy Bońkowskiej USJK i A. Mazurka, Warszawa 2002, 5-6.

Szczególny dar dla Kościoła w Polsce, Ethos 16 (2003) 3-4, 33-36.

Wspomaga przemiany oblicza ziemi, L`Osservatore Romano (Wydanie polskie) 24 (2003) 10, 55.

Z dumą myśleć o naszej przeszłości [w] Poczet Arcybiskupów Gnieźnieńskich Prymasów Polski, opr. M. Bronarski, Warszawa 2003, 7.

Jest darem dla świata [w] G. Gałązka, 25 lat Wielkiego Pontyfikatu, [Marki 2003], 19-20.

Potrafili oddać pełną prawdę o człowieku [w] Mistyczne Średniowiecze, [Olszanica 2003], 3-4.

Giovanni Paolo II in difesa della famiglia e dei suoi diritti [w] Giovanni Paolo II. Le vie della giustizia, Roma 2004.

 

ks. Mirosław Kreczmański